Jako pośrednik kredytowy nieraz spotykam się z przekazywaniem darowizny na wkład własny do kredytu hipotecznego. Pod względem technicznym sprawa jest wręcz banalna – wystarczy przecież prosty przelew 🙂 Natomiast, z darowizną wiąże się też rzecz mniej intuicyjna, czyli zgłoszenie do skarbówki. Prozaiczna formalność, ale korzystniej będzie zaznajomić się z przepisami dotyczącymi darowizny, zanim o błędzie uświadomi nas urząd skarbowy naliczając niechciane, dotkliwe kary. A wiem z własnego doświadczenia, że skarbówka z miłosierdzia nie słynie.

Zeznania do urzędu skarbowego nie składamy, jeśli darowizna jest w formie aktu notarialnego lub jeśli jej darowizny nie przekroczy limitu.

Ile wynosi limit darowizny w 2025 roku?

Limity darowizny zmieniają się zależnie od stopnia pokrewieństwa.

Limit najniższy obowiązuje w przypadku braku pokrewieństwa – do kwoty 5733 zł. Natomiast wszelkie Ciocie, Wujkowie, kuzynostwo, siostra męża, żona pasierba itd. kwalifikują się już do środkowego limitu w wysokości 27 090 zł.

Najwyższy limit darowizny w wysokości 36 120 zł mamy dla najbliżej spokrewnionych z nami osób, czyli:

• żona/mąż
• rodzice (również macocha lub ojczym), dziadkowie, pradziadkowie
• w drugim kierunku:) – dzieci (również przybrane), wnuki, prawnuki
• rodzeństwo
• teściowie

Przy czym pamiętajmy, że do tych limitów sumują się darowizny z ostatnich 5 lat, a także rzeczy i prawa majkowe – tak więc np. przekazany od rodzica samochód też będzie brany pod uwagę (jeśli stało się to w ciągu ostatnich 5 lat).

Co jeśli przekroczymy limit darowizny?

Niestety, jeśli w kwestii wkładu własnego polegalibyśmy tylko na darowiźnie w określonym przez limit zakresie, za dużego pola manewru by to nam nie dało. Nawet najwyższy limit darowizny najczęściej nie wystarczy na pokrycie choćby 10% wkładu własnego skromnych mieszkań w najtańszym z BIG5 Poznaniu, nie wspominając o Warszawie czy Krakowie.

W przypadku II i III grupy podatkowej (czyli poza najbliższą rodziną z najwyższym limitem) przy wkładzie wychodzącym poza limit konieczne jest niestety opłacenie podatku.

Ile wynosi podatek za darowiznę dla osób mniej spokrewnionych?

I tak, dla przykładowo 50 000 złotych darowizny od Wujka (II grupa podatkowa) będziemy musieli wpłacić na poczet skarbówki dokładnie 5053 złote i 50 groszy. Taka sama darowizna ale od osoby zaliczanej do III grupy podatkowej i urząd nalicza nam już 8580 złotych i 20 groszy.

Jak zgłosić darowiznę?

Mimo wszystko, będąc w takiej sytuacji lepiej nie unikać zeznania podatkowego, bo w razie ewentualnej kontroli i tak podatek będziemy zmuszeni zapłacić, a do tego dojść mogą kary. Darowiznę zgłaszamy poprzez wypełnienie druku SD-3 i ew. jeszcze SD-3A, jeśli darowizna przekazana jest dla więcej niż jednej osoby (np. darowizna na wspólne konto małżeństwa).

Kiedy darowizna nie będzie opodatkowana mimo przekroczenia limitu?

Z ulgą mogą natomiast odetchnąć ci spośród nas, którzy otrzymają darowiznę od którejś z osób objętych najwyższym limitem dopłat. Jak już pisałem w artykule Kredyt hipoteczny z rodzicami, po przekroczeniu kwoty 36 120 zł „konieczne będzie zgłoszenie darowizny na druku SD Z2 do urzędu, na co mamy 6 miesięcy. Zgłoszenie do US powinno wpłynąć od obdarzonej osoby, pod groźbą doliczenia 20% podatku, jeśli niezgłoszona darowizna zostanie ujawniona przy kontroli podatkowej.”

Przypilnujmy terminu 6 miesięcy na zgłoszenie darowizny, w innym wypadku będziemy zmuszeni podatek jednak zapłacić.

Przy przekroczeniu 36 120 zł o nie więcej niż 11 833 zł zapłacimy w takim wypadku 3%. Maksymalnie więc będzie to 355 zł bez 1 grosza. Z kolei przy nadwyżce do 23 665 zł będzie to już 355 zł (tym razem z groszem) i 5% od kwoty nadwyżki, czyli maksymalnie 946,6 zł. Przy większych nadwyżkach obowiązuje podatek w wysokości 946,6 zł i 7% od nadwyżki ponad 23 665 zł. Jeśli przekazujemy 100 tysięcy złotych darowizny, wyjdzie nam 6290 złotych z 5-cioma groszami. Tak jak groszy może i nie żal, tak już tych kilku tysięcy zdecydowanie byłoby szkoda:)

Jak złożyć formularz, który zwalnia najbliższą rodzinę z podatku za darowiznę?

Do wyboru mamy złożenie formularza fizycznie (w Urzędzie Skarbowym albo przez pocztę) lub online.

Pod linkiem gotowy do wypełnienia formularz druku SD Z2.

A pod tym linkiem formularz druku SD-Z2 do wypełnienia online.

Co jeśli nie zgłosimy darowizny przez 6 miesięcy?

Korzystniej będzie pamiętać o terminowych 6-miesiącach, unikniemy wtedy nie tylko podatku ale i ewentualnej kary. Jeśli jednak termin minął, składamy do urzędu papiery obowiązujące darowizny od osób mniej spokrewnionych, czyli druk SD-3 i ew. SD-3A (linki tutaj).

Jak najlepiej przekazać darowiznę?

Najmniej potencjalnie kwestionowanym sposobem przekazania darowizny pieniężnej jest przelew na rachunek bankowy. Zwróćmy uwagę na tytuł, tak by brzmiał na zasadzie „darowizna dla córki [wstaw imię i nazwisko]”. Może to wydawać się matrixem, ale znam historie, gdy ktoś z klientów musiał się tłumaczyć z powodu dziwnego tytułu przelewu.

Lepiej natomiast nie przekazywać darowizny w postaci fizycznej gotówki. Wpłacając samemu większą kwotą na swoje konto potem będziemy mieć problem z wykazaniem źródła tego wpływu, co może doprowadzić do kary od urzędu skarbowego – a tego na pewno każdy z nas wolałby uniknąć.

Czy darowiznę na wkład własny można przekazać bezpośrednio na konto dewelopera?

Różne są głosy w tej sprawie, jednak dla pewności najlepiej będzie wysłać przelew na konto obdarowanego a dopiero potem na konto dewelopera czy sprzedawcy. Choć teoretycznie urząd skarbowy nie powinien mieć nic przeciwko bezpośredniemu przekazaniu darowizny na konto sprzedającego nieruchomość, wysyłając pieniądze najpierw do beneficjenta darowizny, zyskujemy pełną jasność sytuacji.

Czy darowizna może być wkładem własnym do kredytu hipotecznego? [skrót]

Tak, darowizna może być przeznaczona na wkład własny do kredytu mieszkaniowego. Najlepiej, gdy darowizna pochodzi od najbliższej rodziny – wtedy niezależnie od kwoty nie zostanie opodatkowana, jeśli zostanie zgłoszona w ciągu 6 miesięcy do urzędu skarbowego. Darowiznę na wkład własny najlepiej przekazać przelewem, co pomoże uniknąć ewentualnych problemów z dokumentacją.